De Japanse manier van een betekenisvol leven; ACT in een andere taal

In het najaar van 2027 ga ik samen met mijn vader naar Japan. Een reis waar ik nu al naar uitkijk. Niet alleen vanwege de natuur, tempels en cultuur, maar vooral omdat Japan voor mij voelt als een plek waar aandacht nog verweven lijkt met het dagelijks leven. Alsof kleine momenten er nog écht gezien mogen worden. Toen ik me begon te verdiepen in de Japanse levensfilosofie, voelde het ergens verrassend vertrouwd. Alsof ik een andere taal las voor iets wat ik via ACT al langer probeerde te doorleven. Niet zozeer het najagen van geluk, maar juist het leren aanwezig zijn in het leven zoals het zich aandient. Met alles wat daarbij hoort.

De afgelopen jaren ben ik steeds meer gaan beseffen dat een betekenisvol leven vaak niet zit in grote doorbraken, spectaculaire prestaties of voortdurend geluk. Veel vaker zit het verstopt in kleine dingen die we normaal voorbijrennen. Een kop thee in stilte. Zonlicht tussen de bomen. Een goed gesprek. De geur van regen op een warme dag. Even helemaal opgaan in het moment zonder dat het ergens heen hoeft.

In Japan bestaat daar een prachtig woord voor: Kisetsukan. Vrij vertaald: het bewust ervaren van de seizoenen en het geluk vinden in kleine, vergankelijke momenten. Het vieren van het gewone leven. Dat voelt voor mij ontzettend dicht bij ACT!

Binnen ACT gaat het namelijk niet om het controleren van gevoelens of het constant “positief denken”. Het gaat veel meer over aanwezig durven zijn bij wat er is. Openstaan voor het moment. Ruimte maken voor zowel pijn als schoonheid. En ondertussen blijven bewegen richting wat je écht belangrijk vindt.

Hoe vaak leven we eigenlijk op de automatische piloot? Met ons hoofd al drie gesprekken verder. Of bezig met wat beter, sneller of anders moet. Terwijl het leven zich ondertussen gewoon afspeelt.

Misschien is mindfulness daarom ook niet zozeer een trucje om rustiger te worden, maar eerder een uitnodiging om het leven weer daadwerkelijk te ontmoeten. Precies hier.

Wat mij daarnaast raakt in de Japanse filosofie is het begrip Chowa. De zoektocht naar balans en harmonie. Niet als perfecte controle, maar juist als een dynamisch meebewegen met het leven.

Dat doet me denken aan iets waar ik zelf regelmatig tegenaan loop: de neiging om grip te willen houden. Zeker wanneer ik moe ben, spanning voel of het leven onzeker aanvoelt. Mijn hoofd wil dan oplossingen, controle en duidelijkheid. Maar opvallend genoeg ontstaat rust vaak niet wanneer alles onder controle is. Rust ontstaat meestal wanneer ik stop met vechten tegen het moment.

ACT noemt dat acceptatie.

Het taoïsme noemt het Wu-wei.

En misschien noemt Japan het Chowa. Geen passiviteit. Geen opgeven. Maar leren dansen met het leven in plaats van het voortdurend proberen vast te zetten.

Juist daarom spreekt Japan me zo aan. De aandacht voor eenvoud. Voor natuur. Voor seizoenen. Voor imperfectie. Alsof de cultuur op subtiele wijze steeds opnieuw fluistert:

Je hoeft het moment niet groter te maken dan het is. Het moment is al goed genoeg.

En misschien is dat uiteindelijk wel waar betekenis ontstaat. Niet ergens ver weg in een “beter later”, maar midden in dit ene, rommelige, prachtige menselijke leven.

Misschien zit geluk soms gewoon in:

• een wandeling zonder haast,

• een kop koffie in stilte,

• samen verdwalen in een onbekend land,

• of even volledig aanwezig zijn bij iemand van wie je houdt.

Kleine momenten.

Maar misschien precies het soort momenten waar het leven uiteindelijk uit bestaat. Ben je zelf ook opzoek naar betekenis in het ‘gewone’ leven, neem dan gerust contact met mij op. Misschien kunnen we samen een stukje oplopen…