Met je angst op reis

‘Je hoeft je angst niet achter te laten om nieuwe avonturen te ontdekken.’

De 8e Coaching van Stek Blog over Australië, ijsblokjes, Gollum en de moed om het avontuur aan te gaan…

Ik ben net terug uit Australië! Een bijzondere reis die ik samen met mijn vriendin en haar familie heb mogen maken. We gingen erheen voor familiebezoek, maar zoals dat wel vaker gaat met reizen, bracht het avontuur ons meer dan alleen een nieuwe bestemming.

Het bracht me ook weer eens in aanraking met een oude bekende: angst.

Een ijsblokje tegen vliegangst?

Een tijdje voor ons vertrek vertelde mijn schoonzusje dat ze graag van haar vliegangst af wilde. Of ik haar daar misschien bij kon helpen?

Nu zou het natuurlijk fantastisch zijn als ik als ACT-coach met een paar slimme trucjes haar vliegangst kon laten verdwijnen. Helaas heb ik die toverstaf nog niet gevonden.

Wat ik haar wél kon aanbieden, was een korte kennismaking met Acceptance and Commitment Therapy (ACT). Een benadering die niet zozeer draait om het wegnemen van vervelende gedachten en gevoelens, maar om het ontwikkelen van een andere verhouding tot dat ongemak.

En dus gingen we aan de slag. Met een ijsblokje!

De opdracht was simpel: houd een ijsblokje vast en merk op wat er gebeurt. Al snel wordt het koud, onaangenaam en begint je verstand zich ermee te bemoeien. Laat los! Dit is niet prettig! Waarom zou je dit doen?

De uitnodiging was om het ongemak eens bewust op te merken, zonder er onmiddellijk tegen te vechten. Niet om jezelf te kwellen, maar om te ontdekken dat je soms meer ruimte hebt om met ongemak om te gaan dan je verstand je doet geloven.

Vervolgens gaven we ook haar verstand een naam. Want dat stemmetje in je hoofd dat voortdurend voorspellingen doet, waarschuwt en rampscenario’s bedenkt, kan behoorlijk overtuigend zijn.

Door je verstand een naam te geven, ontstaat er soms wat afstand. Je kunt je gedachten opmerken, zonder ze automatisch als de waarheid te behandelen.

Het werd een korte maar krachtige kennismaking met ACT. Of haar vliegangst daarmee verdwenen was? Natuurlijk niet. Maar misschien was dat ook helemaal niet nodig om toch dat vliegtuig in te stappen.

En toen mocht ik zelf…

Ongeveer een week later vertrokken mijn vriendin en ik ook richting Australië.

En hoewel ik ontzettend veel zin had in de reis, merkte ik dat mijn eigen verstand ook behoorlijk actief was.

Want Australië is natuurlijk prachtig, maar het staat ook bekend om zijn slangen, spinnen en andere dieren die je liever niet onverwachts tegenkomt.

Mijn verstand, dat ik ooit de naam Gollum heb gegeven, had daar zo zijn eigen ideeën over.

Wat als je tijdens een wandeling een slang tegenkomt? Wat als er een gigantische spin in je kamer zit? En wat als er onderweg iets misgaat?

Dank je wel, Gollum. Fijn dat je zo goed op me probeert te passen.

En ergens is dat natuurlijk ook precies wat ons verstand probeert te doen. Het wil ons beschermen tegen gevaar, onzekerheid en ongemak. Alleen maakt het daarbij niet altijd onderscheid tussen een reëel gevaar en een spannend verhaal over wat er allemaal zou kunnen gebeuren.

Gelukkig hoef ik Gollum niet de mond te snoeren. Ik kan hem gewoon meenemen op reis.

Angst mag mee, maar hoeft niet te sturen

Dat is misschien wel een van de mooiste inzichten die ACT mij heeft gebracht.

We besteden soms ontzettend veel energie aan het proberen te controleren van onze binnenwereld. We willen eerst minder bang zijn, meer zelfvertrouwen voelen of zeker weten dat alles goed komt.

Als ik me maar rustig genoeg voel, dan durf ik het wel.

Maar wat als we die volgorde eens omdraaien?

Wat als je ook mét angst, onzekerheid of spanning iets kunt ondernemen dat belangrijk voor je is?

Dat betekent niet dat je alle angst moet negeren. Angst kan ons immers ook waardevolle informatie geven. Als er daadwerkelijk een gevaarlijke slang voor je ligt, is het verstandig om daar rekening mee te houden!

Maar niet iedere waarschuwing van ons verstand hoeft te bepalen welke richting we opgaan.

Soms kun je de angst erkennen, voorzichtig zijn waar dat nodig is en tegelijkertijd blijven bewegen in de richting van wat voor jou waardevol is.

Voor mij waren dat tijdens deze reis onder andere verbinding, avontuur, liefde en verwondering.

Een avontuur om niet te vergeten

En wat ben ik blij dat we gegaan zijn.

Het werd een ontzettend waardevolle reis. Met bijzondere ontmoetingen, prachtige natuur, nieuwe ervaringen en herinneringen die ik nog lang met me mee zal dragen.

Niet omdat alle spanning onderweg verdwenen was. Niet omdat Gollum eindelijk zijn mond hield. Maar omdat er naast die spanning ook zoveel ruimte bleek te zijn voor andere ervaringen.

Voor plezier, nieuwsgierigheid, verbinding en verwondering.

En misschien is dat wel de essentie van psychologische flexibiliteit: dat je niet hoeft te wachten tot je binnenwereld helemaal op orde is voordat je aan het leven kunt deelnemen.

Wat neem jij mee op reis?

Misschien staat jouw Australië wel veel dichter bij huis.

Een spannend gesprek dat je al een tijdje uitstelt. Een nieuwe baan. Iemand leren kennen. Een onbekende stap zetten. Of eindelijk iets ondernemen waar je al jaren van droomt.

Ook daar kan je verstand zich flink mee bemoeien.

En misschien hoef je dat verstand niet eerst te overtuigen, gerust te stellen of stil te krijgen.

Misschien mag het gewoon mee.

Want een betekenisvol leven begint niet waar de angst ophoudt. Soms begint het juist wanneer je besluit om, mét die angst, toch een stap te zetten.

Dus mocht je binnenkort iets spannends gaan ondernemen, vraag jezelf dan eens af:

Waar zou ik naartoe bewegen als mijn angst niet langer de route hoefde te bepalen?

En wie weet ontdek je onderweg dat je veel meer kunt meenemen dan je dacht.

Liefs Teun (En Gollum)